بیشتر صاحبهای کسبوکار فکر میکنند امنیت سایت کار متخصص است و تا هک نشدهاند سراغش نمیروند. حقیقت این است که چند کار ساده جلوی بخش بزرگی از مشکلها را میگیرد. این چکلیست را میتوانید خودتان یا با سازندهی سایت یکبار بررسی کنید. سایتی که سریع و سبک ساخته شده، معمولاً سطح حملهی کوچکتری هم دارد.
ده کار ساده برای امنتر کردن سایت
- HTTPS داشته باشید و گواهی را خودکار تمدید کنید (مثلاً با Let’s Encrypt).
- همهچیز را بهروز نگه دارید: سیستم مدیریت محتوا، قالب، افزونه و سرور.
- افزونه، قالب و صفحهی بیاستفاده را پاک کنید؛ هر چیز اضافه یک در باز دیگر است.
- برای هر ورود رمز قوی و یکتا بگذارید و ورود دومرحلهای را روشن کنید.
- صفحهی ورود مدیر را محدود کنید: سقف تعداد تلاش، محدودیت آیپی یا آدرس غیرپیشفرض.
- بکاپ منظم بگیرید و یک نسخه را جدا از سرور نگه دارید؛ هر چند وقت یکبار بازیابی را امتحان کنید.
- فرمها را محافظت کنید: بررسی ورودی، سقف تعداد ارسال و جلوگیری از هرزنامه.
- هدرهای امنیتی را فعال کنید (HSTS، CSP، X-Content-Type-Options و مانند آن).
- دسترسیها را محدود کنید: هر نفر فقط همان قدر که لازم دارد، و دسترسی کسی که رفته را ببندید.
- گزارش و اعلان را فعال کنید تا اگر سایت از کار افتاد یا چیزی عوض شد، زود خبردار شوید.
- ورودیها
چه کسی میتواند وارد شود؟
- رمز قوی و یکتا
- ورود دومرحلهای
- محدودیت دسترسی
- خود سایت
چه چیزی میتواند حملهی تازه باشد؟
- آپدیت و حذف موارد اضافه
- محافظت از فرمها
- هدرهای امنیتی
- اگر اتفاقی افتاد
چطور سریع برگردیم؟
- بکاپ جدا از سرور
- اعلان و گزارش
- برنامهی بازیابی
هدرهای امنیتی یعنی چه؟
هدرها چند خط کوچکاند که سایت به مرورگر میفرستد تا بگوید چه چیزهایی مجاز است. برای نمونه HSTS مرورگر را مجبور میکند همیشه از HTTPS استفاده کند، و CSP میگوید اسکریپت و تصویر فقط از کجا میتواند بارگذاری شود. این کار جلوی بخش مهمی از حملههای تزریق اسکریپت را میگیرد. توضیح رسمی CSP در مستندات MDN آمده است.
بکاپ درست چیست؟
- نسخهی تازه (روزانه یا هفتگی، بسته به اینکه سایت چقدر عوض میشود).
- یک نسخهی جدا از سرور، تا اگر سرور از دست رفت بکاپ هم نرود.
- یک بار بازیابی را امتحان کنید؛ بکاپی که باز نمیشود فایدهای ندارد.
- رمز، کلید و فایلهای حساس را داخل بکاپ عمومی یا مخزن کد نگذارید.
اشتباههای رایج
- رمز ساده یا تکراری برای ایمیل و پنل سایت.
- نگهداشتن افزونههای قدیمی که سازندهشان دیگر آپدیت نمیدهد.
- دسترسی دادن به برنامهنویس قبلی و فراموش کردن بستنش.
- ذخیرهی رمز و کلید در فایلهای سایت یا مخزن کد.
- نبودن بکاپ تا روزی که سایت میافتد.
OWASP فهرست رایجترین خطرهای امنیتی وب را در Top 10 جمع کرده است؛ بخشی از آنها با همین کارهای ساده کم میشود.
یک نمونهی واقعی
همین سایت با رویکرد «سطح حملهی کوچک» ساخته شده: صفحههای ایستا، بدون پنل مدیر عمومی، بدون اسکریپت و فایل از سرویس بیرونی، و با HTTPS و هدرهای امنیتی. چنین سایتی راحتتر امن میماند. اگر سایتتان وردپرس یا سیستم پیچیدهتری است، آپدیت و بکاپ را جدیتر بگیرید. برای سایت سریع و امن طراحی وبسایت را ببینید.
چتبات یا ابزار هوش مصنوعی روی سایت هم سطح حملهی تازهای است؛ قواعد استفادهی مسئولانه را برایش رعایت کنید. برای سئو و دیدهشدن هم سئو برای سایت فارسی را بخوانید.
سؤالات متداول
امنیت سایت کار متخصص است؟
بخشی از آن بله، اما ده کار این مقاله را هر صاحب سایت یا سازنده میتواند انجام دهد.
HTTPS لازم است؟
بله. بدون آن اطلاعات بین کاربر و سایت امن نیست و مرورگرها هشدار میدهند. گواهی رایگان مثل Let’s Encrypt هم هست.
بکاپ را کجا نگه دارم؟
یک نسخه روی خود سرور برای بازیابی سریع و یک نسخه جدا از آن، مثلاً روی هارد یا فضای دیگر.
وردپرس ناامن است؟
بهخودیخود نه، اما افزونهها و آپدیتنکردن بزرگترین ریسکاند. بهروزرسانی و حذف افزونههای اضافه را جدی بگیرید.